Berlin, Almanya’nin hüzünlü mü desem, binbir renkten insani barindiran kozmopolit mi desem bilmiyorum..Ama yeterince ilginc baskenti..Berlin, üc bölgeye ayrilmis.  Ikisini tarihi olaylar belirlemis..Ücüncüsüne ise bizim Türkler karar vermis.  Böylece insanlarin diline o ilginc ifade yerlesmis : Berlin üce ayrilir : Dogu, Bati ve Türk olmak üzere.

Bazi haftasonlari, kimi zaman alisveris, kimi zaman da es dost ziyareti icin gittigim Berlin seyahatlerim icin genelde ‘mitfahr’ firsatini degerlendirmisimdir..Önce www.mitfahrgelegenheit.de web sitesinden, seyahat etmek istedigim saate göre Berlin’e gidecek birilerinin isim ve telefon numarasini bulurum.  Bu mitfahr benim gibi ögrenciler icin bulunmaz hint kumasi aslinda..Hem trenden ucuz..Hem zevkli de..Her mitfahr yapisimda mutlaka farkli insanlarla tanisma firsatim oldu örnegin..Bir defasinda modaci bir Alman bayanla seyahat etmistim, Londra ve Viyana’da calismis.  Mitfahr’in kelime anlami Türkce’de yaklasik ‘birlikte seyahat’ anlamina geliyor..Baska bir yere gidecek olan kisiyle sizin güzergahiniz uyusuyorsa arayip anlasiyorsunuz.  Fiyat da yeterince makul oluyor zaten.  Böylelikle kisi yakit masrafini kurtariyor tabiri caizse, siz de ucuza seyahat etmis oluyorsunuz.

Bilhassa mitfahr icin Berlin’de cok farkli yerlerde bulusma sansim oldu..O bahaneyle de Berlin’in bircok yerini de gördüm.  Ostbahnof’un hemen yakinindaki Berlin duvari gibi.  Bu arada, Berlin duvari varligini ve fonksiyonunu ifa ettigi dönemde Bati Berlinliler icin yollarin sonu oluyormus hep.  Cikmaz sokaklarin son duragi..Diger taraftan, akrabalarinin bir kismi Dogu Berlin’de diger kismi Bati Berlin’de olanlar ise yillarca hasret, aci ve hüznü yasamislar..Öyle ki ne dügün gibi mutlu günlerinde ne de vefat gibi aci günlerinde birbirlerini görebilmisler..Anneler cocuklarini, cocuklar dedelerini hep o duvar yüzünden görememis.  Neyse ki, duvar, Almanlar’in simdilerde her firsatta övündükleri halk ayaklanmasiyla basliyan devrim neticesinde yikilmis da hüzünlerin yerini gözyaslariyla dolu sevincler almis..

Yalniz ilk yillarinda birlesmenin, Bati ve Dogu Berlin arasindaki gelismislik farki bariz bir sekilde göze carpiyormus..Dogu Berlin olabaildigine geri kalmis..Simdilerdeyse fark pek de anlasilmiyor.  Yeterince caliskan bir millet olan Almanlar, 15 sene gibi kisa bir sürede Dogu’yu bastan basa bayindir hale getirmisler, ve getirmeye de devam ediyorlar. 

Türk Berlin’e gelince..Bizim birinci nesil, maddi ve manevi kayiplarda..Insanin bu satirlari yazmaya gönlü el vermiyor ama maaalesef öyle..Ömür gecmis, ama nafile.  Ikinci neslin ise yarisina yakini issiz.  Almanlar’in verdigi issizlik yardimiyla geciniyor.  Entegrasyon sorunu, issizlik, maddi yetersizlik..Sizin anlayacaginiz dertler diz boyu.  Ücüncü nesil ise..Onlarin ücte biri okuldan atiliyormus diyeyim..Gerisini siz düsünün.  Hergün Türk ögrencilerin karistigi olaylar..Bir de Alman polisinin gazetelere de yansiyan, zaman zaman bizim genclerin onurunu kirici davranislari..Hali yaman bizim Türk Berlin’in..Yalniz en ilginc noktalardan birisi ise su..Berlin’de bilhassa bazi bölgelerde adim basi dönerci mevcut.  Bence görüntü kirliliginin ötesine gecmeyen dönercilerin Almanlar acisindan en iyi yani cok ucuz olmasi..Bir rivayette, bazi Almanlarin bir ekmek arasi bana, bir de köpegime dedigini bile isitmistim..Türk Berlin’in göze hos gelmeyen bir diger tarafi ise, sokaklarin cok kirli olmasi..Tükürük ve sigara izmariti en basit örnegi…Vergi ödememek icin kültür dernegi diye acilan kahvehaneler isin cabasi.  Ancak Türklerin yasamadigi bilhassa Bati Berli’in bazi bölgeleri ise bir baskentin nasil olmasi gerektigi konusunda ders veriyor insana..Genis caddeleri, ulasim sorunu olmayan akici trafik gibi…Ulasim sorunu olmamasinin önemli bir nedeni ise metro aginin cok iyi olmasi…Ama buna ragmen Berlin’in bazi bölgelerinde calismaya baslamis olan ‘Dolmusch´u’ söyliyeyim sizlere..Almanlar yeni tanisti bu dolmusch kavramiyla..Bakalim nasil olacak bizim domuschlarin Berlinliler’in ulasim anlayisina katkilari.

Mutlu haftalar, iyi okumalar. 

Serdar Samil Okyay, 30.11.2006